Allah'a Yakınlaşma Vesilesi: Kurban

Kullanıcı Oyu:

/ 5

Gösterim: 132

View Comments

Kurban,kelime manası ile,”yaklaşmak. Allah’a yakınlık sağlamaya vesile olan şey”anlamına gelmektedir. Dini bir terim olarak “ibadet maksadı ile belirli şartları taşıyan hayvanı usulüne göre boğazlamak”demektir.Bu şekilde kesilen hayvana “udhiyye “denir.

Rabbimizin yılda bir kez gerçekleştirmeyi emrettiği bu ibadet ,hem ferdi hemde cemiyet açısından yararlar içeren mali bir ibadettir.

Mü’min kişi kurban kesmek ile Allah’ın emrine boyun eğerek kulluk bilincini diri bir şekilde koruduğunu ispatlamış olur.Her kurban kesiminde Hz. İbrahim ve oğlu Hz.İsmail’in Rablerine mutlak itaat konusunda verdikleri başarılı imtihan tekerrür etmiş olur.Bunun yanında bencillik ve cimrilikten sıyrılarak,kişi,Allah rızası için, malını harcama, dağıtma, paylaşma gibi fiiller ile terbiye olunur.

Kurban ibadetinin dini hükmü ile ilgili Kur’an-ı Kerim ve Efendimiz (a.s.)’ın sünnetinde bir çok delil bulunmaktadır. Dinen aranan şartları taşıyan kimselerin Kurban kesmeleri Hanefi mezhebine göre vacip,diğer fakihlere göre müeekked sünnettir.Kevser suresinde ki”Rabbin için namaz kıl,kurban kes” emri,bu ibadetin bağlayıcılığı açısından en önemli delil sayılmaktadır.Bununla birlikte Efendimiz(a.s.) “imkanı olduğu halde kurban kesmeyen bizim mescidimize yaklaşmasın”, “ey insanlar,her yıl,her ev halkına kurban kesmek vaciptir” gibi ifadeleri ile bu ibadetin gerekliliğini vurgulamıştır.

Kimler Kurban Kesmeye mükelleftir?

Müslüman,akil ve baliğ,mukim(seferi olmayan) ve nisap miktarı mala sahip olan kişiler kurban ibadeti ile mükelleftir.Bu ibadet için mali imkan sahibi olmak gereklidir.Zekat ve sadaka-i fıtır gibi kurban ibadetide belli bir asgari zenginlik ölçüsü ile bağlanmıştır. Bu ölçü ,kişinin borçları ve asli ihtiyaçları dışında 85gr altına veya buna denk para ve mala malik olmasıdır.

Kurbanlık Hayvanlarda Aranacak Vasıflar

Dinen, kurban edilecek hayvanlarda bazı şartlar aranır.Öncelikle bu hayvanın,koyun,keçi,sığır,manda ve deve cinsinden olması gerekir.Koyunun erkeğindense dişisinin kurban edilmesi daha faziletlidir.Koyun ve keçi sadece bir kişi için,deve,sığır ve manda ise büyüklüğüne göre yedi kişiye kadar ortak kesilebilir.Koyun ve keçi kuban için bir yaşını doldurmuş olmalı.Ancak semizlik ve gösteriş olarak bir yaşındakilerle denk ise altı aylıkken de kesilebilir.Hasta,zayıf,düşkün,kulakları ve boynuzları kökünden kesik,dili kesik,dişleri dökülmüş,kuyruğu ve memesi kesik hayvanlar kurban edilemezler.

Kurbanın sahih olması için,belli vakitlerde kesilmesi gerekir.Kurban,bayramın ilk üç günü bayram namazının kılınmasından üçüncü günün akşamına kadar kesilebilir.Bu süre içerisinde gündüz kesim yapılması tavsiye edilmiştir.

Kurban`da Niyyet

Kurbanın ibadet niyeti ile kesilmesi şarttır.Niyette esas olan kalbi niyettir,dil ile açıkça söylenmesi gerekmez.Bu nedenle ortaklaşa kesilen hayvanlara bütün ortakların ibadet maksadı ile girmeleri gerekir.Ortaklardan birinin bile sadece et elde etme maksadı ile katılması diğerlerinin kurbanını geçersiz kılar.

Kurban etinin üç eşit parçaya bölünerek bir parçasının ev halkına bırakılması,bir parçasının zenginde olsa akraba ve eş dosta,üçüncü parçasının da fakirlere dağıtılması uygun görülmüştür.Eğer ev halkı kalabalık ise tamamı eve bırakılabilir.

Arefe Günü ve Teşrîk tekbirleri;

Kurban ibadeti bayram gibi mutlu günlerde gerçekleştirilen bir ibadettir.Kurban bayramının bir önceki gününe Arefe denir.Arefe gününün sabah namazından,dördüncü gün ikindi namazına kadar farz namazların ardından tekbir getirilmesi vaciptir.Bu tekbirlere TEŞRİK TEKBİRİ denir. Teşrîk tekbirlerinin başlangıcı Hz. İbrahim’in oğlu İsmail’i kurban etme olayına kadar uzanır.

İbrahim (a.s), gördüğü sahih rüya üzerine oğlunu Allah yolunda kurban etmeye karar verir. Kurban hazırlıkları sırasında Cebrail (a.s) gökten buna bedel olarak bir koç getirir. Dünya semasına ulaştığında yetişememe endişesi ile Cebrail (a.s); “Allahu ekber Allahu ekber” diyerek tekbir getirir. İbrahim (a.s) bu sesi işitince başını gökyüzüne çevirir ve onun bir koçla geldiğini görünce; “Lâ ilâhe illâllahu vallahu ekber” diye cevap verir. Bu tekbir ve tevhîd kelimelerini işiten ve kurban edilmeyi bekleyen İsmail (a.s) da; “Allahu ekber velillâhi’l-hamd” der.Bu nedenle kurban bayramına ulaşan her Müslüman 23 vakitte farz namazların ardından “Allahu ekber Allahu ekber, Lâ ilâhe illâllahu vallahu ekber,Allahu ekber velillâhi’l-hamd” diyerek tekbiri gerçekleştirmelidir.Bunu üç kez tekrarlamak evladır.

Yüce Rabbimiz kulluğunun her daim bilincinde olan,O’nun yolunda en sevdiğini feda edebilen,ibadetleri makbul kullarından eylesin.Hepimizin bayramı mübarek olsun.AMİN.

İlahiyatçı Öznur ZEYBEK